TIẾNG VIỆT BÂY GIỜ LẠ LẮM

 (Câu chuyện được kể bởi cô giáo Đào Thị Ngọc Liên sống tại Linh Xuân, Saigon, cô là cô giáo đã về hưu được 10 năm.)

Một lần chờ xe buýt, tôi có dịp trò chuyện với một người rất trẻ, ăn mặc lịch sự, tóc hớt ngắn, đeo kính trắng nhìn có vẻ trí thức, áo chemise trắng, tay manchette thắt caravat sọc caro thanh nhã …

Tôi và Anh chàng này lại đi cùng tuyến đường, lên xe ngồi cạnh nhau.

Qua giới thiệu tôi được biết anh này là sinh viên vừa tốt nghiệp khoa ngữ văn trường Đại học nhân văn, hiện anh được giữ lại trường làm trợ giảng cho các buổi dạy sinh viên… Chắc chưa tới 25 tuổi

CUỘC NỔI DẬY QUỲNH LƯU NGHỆ AN 1956. (Một sự kiện lịch sử mà ít ai biết )

Năm 1956, cuộc nổi dậy của đồng bào huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, là một cuộc đấu tranh đẫm máu chống lại chính sách cai trị dã man của lãnh đạo CSVN, mà qua đó, chính sách Cải Cách Ruộng Ðất đã là nguyên nhân chính làm bùng nổ cơn phẫn nộ của người dân. Cuộc nổi dậy Quỳnh Lưu bị đảng CSVN bưng bít tin tức rất kỹ vì tầm mức ảnh hưởng nguy hiểm của nó. Trong khi cuộc đấu tranh của các văn nghệ sĩ trong biến cố Nhân Văn Giai Phẩm may mắn hơn, được loan tin vào miền Nam VN thời bấy giờ, với những tư liệu lịch sử rất giá trị. Nhưng không vì thế mà cuộc nổi dậy Quỳnh Lưu bị chôn vùi với nỗi oan khiên của những nạn nhân đã chết. Một số nhân chứng hiếm hoi đã kể lại, viết lại để các thế hệ tiếp nối hiểu được những gì xảy ra dưới chế độ XHCN.

Tội ác của lãnh đạo CSVN không thể đếm bằng số người dân đã chết. Mục đích của tội ác đã đi ra khỏi giới hạn suy nghĩ của loài người.

1- Chính sách Cải Cách Ruộng Ðất

Lãnh đạo CSVN đã bắt đầu cuộc cải tạo nông nghiệp tại miền Bắc khi thực dân Pháp vẫn còn xâm chiếm nước ta. Hồ Chí Minh (HCM) đã ký 2 sắc luật Giảm Tô (tức giảm số thóc gạo mà nông dân phải trả cho người chủ đất) số 78/SL ngày 14/7/1949, và Sắc Luật 42/SL ngày 1/7/1951 về chính sách nông nghiệp của chính quyền kháng chiến, năm trong toàn bộ chính sách thuế khóa, gồm cả thuế công thương nghiệp, sát sinh, lâm thổ sản, xuất nhập cảng… Chính sách thuế nông nghiệp đã khởi đầu cho các chiến dịch phân mảnh định hàng các loại ruộng, bình sản lượng, bình diện tích mỗi mảng đất để làm căn bản tính thuế, sau đó tiến hành chiến dịch chống phản động, đấu tranh giảm tô kéo dài đến năm 1954, và chỉ tạm ngưng khi chiến trường Ðiện Biên Phủ bắt đầu nghiêm trọng và sau đó đưa đến Hiệp Ðịnh Geneva ký vào tháng 7/1954.

Tiếng Việt Kinh Hoàng Ở Trong Nước

Sở dĩ tôi nói “kinh hoàng” là vì tiếng Việt ngày nay ở trong nước:

– Pha tiếng Anh, tiếng Tây ‘ba rọi”.

– Dùng quá nhiều tiếng lóng và ngôn ngữ đường phố.

– Văn bất thành cú, bất kể văn phạm

– Sáng chế ra những từ ngữ dị hợm, phản nghĩa

– Cường điệu, làm dáng hoặc bi thảm hóa vấn đề. Miền Nam gọi là “dốt hay nói chữ”. Chẳng hạn, “Dân Hà Nội tan tác dưới cơn mưa” (Đài Tiếng Nói Việt Nam). Đây là câu văn bi thảm hóa vấn đề. Mưa thì người ta chạy tìm chỗ tránh mưa, cái gì mà tan tác? Trong những bức ảnh lại có cả một cặp trai gái che dù đi sát bên nhau. Dường như mưa làm họ gần nhau hơn. Hình ảnh này rất lãng mạn, có gì là “tan tác” đâu? Đây là câu văn “bi thảm hóa” vấn đề.

– Câu văn tối nghĩa.

– Cắt cụt tiếng Việt hoặc thêm cái đuôi vào cả những tiếng đã thông dụng ngàn năm.

– Dùng những chữ khiến người ta sợ.

A.Câu văn pha tiếng Anh “ba rọi”

1) Báo Tuổi Trẻ ngày 4/9/2016: “ Nỗi lòng “hot teen” trường học” Đây là loại tiếng Anh ba rọi và người đọc không hiểu tác giả muốn nói gì.

2) Báo Tuổi Trẻ ngày 4/9/2016: “Bạn Khánh Ly top 5 Duyên dáng ngoại thương 2014”. Tác giả có lẽ không được học hành đàng hoàng cho nên không hiểu nghĩa hai chữ “đứng đầu” cho nên phải nói là “top”.

Một góc nhìn về vụ án Nhân Văn Giai Phẩm (1)

Tòa án Nhân dân Hà Nội xét xử vụ "Nhân văn - Giai phẩm" ngày 19-1-1960 (ảnh từ Talawas)

Kinh nghiệm hiểu biết của tôi về NVGP lúc còn trẻ khá là nghèo .. Thuở ấy, tôi chỉ đọc độc nhất cuốn Trăm Hoa đua nở trên đất Bắc của Hoàng Văn Chí và thấy rằng hay. Cái nhìn của tôi về miền Bắc là cái nhìn của ông Hoàng Văn Chí thu gọn lại.

Trong dòng cảm nhận cái hay của NVGP-có rất nhiều cái hay hòa vào nhau-: Có cái hay do sự cảm phục lòng can đảm của các nhà văn- Có cái hay về sự thách thức quyền lực- Có cái hay của văn chương sắc sảo, của thâm sâu đạt lý. Có cái hay như cõi riêng của mỗi tác giả như dòng thơ dũng mãnh chất ngất trong thơ Trần Dần, trong truyện của Phùng Cung đến có thể nói đến một dòng văn học mang tính đối kháng.

Chuyện xưa: 7 người đi tù vì hát nhạc vàng

 Ngày hỏi cung hai lần, ngày ba lần, có khi giữa đêm. Sáng hỏi xong rồi, chiều ngồi đó kiểm điểm, tự khai, hết giờ thì về. Ba năm liền. Hát bài này ở đâu, học bài hát này ở đâu, hát những bài gì, lấy tiền đâu tụ tập ăn chơi, ngày này ngày kia tụ tập nhà nào hát những bài gì những ai đến nghe nói xấu gì chế độ. Sáng khai cung trong phòng, trưa ra ngồi ngoài hành lang tự khai.

 

Ảnh chụp năm 1992: Thành (tai voi), Toán (xồm) Lộc (vàng) và người bạn nghe nhạc đang “chơi nhạc vàng” tại nhà một người bạn, như 25 năm trước.

LTS: Ca sĩ Lộc Vàng vì hát nhạc vàng mà đi tù thì có lẽ nhiều người đã nghe, nhưng dưới đây là câu chuyện khá đầy đủ dưới sự tường thuật của nhà văn Phan Thúy Hà trong cuộc gặp hồi tháng trước, nhân sinh nhật nhà văn Vũ Thư Hiên.

---

Bảy thanh niên đứng trước vành móng ngựa vì tội chơi nhạc vàng (đàn, hát, nghe hát), Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội xử sơ thẩm trong ba ngày 6,7,8 – 1/1971, nay chỉ còn bác Lộc Vàng.

  Bị còng tay vào Hỏa Lò tháng 3/1968, ba tháng sau, bác và hai người bạn (Toán, Thành) đang bị giam ở ba chỗ, được gọi lên, bảo: Chúng tôi chưa được nghe các anh hát, bây giờ chúng tôi muốn được nghe các anh đàn và hát những bài các anh thường hát, để cho chúng tôi rút kinh nghiệm trên con đường sáng tác.

Ôi, nghe thế sướng quá. Như vậy là họ hiểu rồi.

Ba thằng được đưa về một buồng, cho ăn sung sướng một tuần lễ. Được hát thoải mái. Cơ thể khỏe mạnh lên.

 

Ngày 6/9/1968, ô tô đón từ Hỏa Lò đến Nhà hát Lớn. Một ông nhạc sĩ trực tiếp chỉ huy máy thu thanh.

Trước lúc hát, Toán (xồm) nhắc: cẩn thận, mày hát hay quá càng tù nặng. Tôi bảo: sợ gì, mình hát không hay nó cười mình.

Hát để họ rút kinh nghiệm trên con đường sáng tác. Vậy là họ thừa nhận mình đúng rồi. Mình biết mà, mình có sai đâu.

 

Trước tới giờ đóng kín cửa lén lút hát trong nhà, vài ba người bạn nghe với nhau. Nay, hát trên sân khấu Nhà hát Lớn, trước mặt là hai mươi chuyên viên âm nhạc – những nhà chuyên môn nghệ thuật của đất nước.

Hát xong một bài, tất cả im lặng, không ai ý kiến gì. Họ im lặng, còn mình cứ hát thôi. Hát hào hứng. Trong ngày hôm đó tôi hát 10 bài.

Hát xong, trả về Hỏa Lò, lại mỗi thằng một buồng.

   Ngày hỏi cung hai lần, ngày ba lần, có khi giữa đêm. Sáng hỏi xong rồi, chiều ngồi đó kiểm điểm, tự khai, hết giờ thì về. Ba năm liền. Hát bài này ở đâu, học bài hát này ở đâu, hát những bài gì, lấy tiền đâu tụ tập ăn chơi, ngày này ngày kia tụ tập nhà nào hát những bài gì những ai đến nghe nói xấu gì chế độ. Sáng khai cung trong phòng, trưa ra ngồi ngoài hành lang tự khai.

Cho đến ngày xử.

Mang máy ghi âm ra. Phát tiếng hát của tôi hôm ở Nhà hát Lớn.

 

  Trước đó, họ bắt vì nghe người này đồn người kia đồn, rồi chúng tôi khai thế nào họ biết thế, nhưng chưa có bằng chứng.

Bằng chứng đây. Họ bật máy ghi âm lên.

Phát ra những âm thanh è è à à thiểu não…

Tôi uất không chịu được.

Chuyện bị lừa thì rõ rồi. Tôi uất vì giọng hát của tôi không phải thế.

Sau một đoạn tôi hát họ lại mở đoạn nhạc cách mạng để so sánh. Bản nhạc tôi đầy tạp âm, không rõ tiếng, bản cách mạng hùng hồn rõ nét.

 

Nhạc vàng là gì?  

   Trong phiên tòa, ông nhạc sĩ ba năm trước chỉ đạo ghi âm cho tôi hát nay làm giám định âm nhạc, hùng hồn phân tích: Màu vàng là màu hủ hoại bệnh tật, ở bên Anh có một dịch tả không chữa được, nếu để trong đất liền sẽ lan truyền cho người khác, cho nên người ta đẩy các người có bệnh tả ra ngoài khơi để chết chìm ngoài khơi. Chiếc thuyền đó được cắm một lá cờ màu vàng để lan truyền trên khắp thế giới là, chiếc thuyền có màu cờ màu vàng không cho cập bến, nếu cho cập bến bệnh dịch tả sẽ lan truyền đến đất nước đó.

Tôi bật dậy: Thưa quý tòa, theo như lời giám định viên nói, màu vàng là mùa hủ họa bệnh tật thì tại sao lá cờ Việt Nam có ngôi sao màu vàng?

Chánh án rung chuông không cho tôi nói nữa.

 

  Toán xồm lẩm bẩm bên cạnh: Mày chết mất. Tôi điên lên: Chết thì thôi.

Tối, về Hỏa Lò, tôi bị bốn, năm người lao vào đánh chảy máu mũi, máu mồm.

Mày có thích tao thả mày ra không? Ngay ngày mai tao thả mày được ngay. Nhưng chúng mày phải nghe tao.

Các ông muốn chúng tôi như thế nào?

Chúng mày phải cải tạo tư tưởng. Chúng mày hát bài cách mạng. Nếu mày hát nhạc cách mạng, tao sẽ thả mày ra, cho mày lên đài hát và mày phải phát biểu rằng là khi tôi vào trong nhà tù tôi được giáo dục, được huấn thị tư tưởng, tôi cảm thấy nhạc vàng xấu xa, tôi xin từ bỏ nó, tôi xin hát nhạc cách mạng.

Lúc này ở phía bên kia, những người bạn của tôi đang bênh vực tôi, đòi thả tự do cho tôi.

Mà tôi có sai đâu.

Tôi hát. Tôi không làm chính trị. Tôi hát những bài hát tôi yêu thích.

 

  Trong lúc chiến tranh bom đạn, hai bên bắn giết lẫn nhau, tôi hát những bản nhạc trữ tình, hai bên hãy buông súng buông đạn đi, xích lại gần nhau bằng tình yêu con người, thì tôi thành phản động.

Tôi bị án tù 10 năm.

Khi lục soát nhà tôi họ tìm được bức ảnh của Hà Trung Tân tặng tôi trước ngày đi bộ đội. Dòng chữ sau tấm ảnh: “Tạm xa Lộc ngày chúng kéo Tân vào ngục tù”. Bắt luôn Tân. Vì Tân đào ngũ và thỉnh thoảng đến nghe chúng tôi đàn hát. Tội tôi to thêm, làm cho một người đi bộ đội trốn về nghe nhạc vàng rồi đào ngũ. Tân bị kết án 8 năm tù. Sắp tới ngày ra tù, Tân ăn phải nấm độc, bị bệnh đường ruột, về nhà thì mất. ( Bảy người ăn một nồi nấm, bốn người chết tại chỗ, một người hôm sau chết, còn Tân và người nữa chết khi đã về nhà).

Vào tù, chúng tôi được phân vào toán mộc. Nửa năm sau, sáu thằng vào đội văn nghệ, hát nhạc cách mạng, diễn kịch bắn giết Mỹ ngụy. Tôi không chịu tham gia.

Tôi bị đẩy sang toán làm gạch.

Gánh đất lên thấu, lên quả, ấp lên thành núi, lấy kéo thái mỏng, xả dần. Tôi thèm hát quá. Nhìn quanh không thấy ai, tôi vạch đất hé mồm hát. Hát cho đất nghe.

Một lần tôi buột miệng hát: Đảng của tôi ơi, người đã cho tôi sáng mắt sáng lòng.

Ai đó nghe được, báo cáo giám thị.

Sau trận đòn, là cùm chân, biệt giam.

Mày chống không vào đội văn nghệ, mày hát câu đó có ý gì.

Bên kia bức tường là một tử tù.

Anh Lộc ơi, sáng mai đến phiên em rồi.

Anh hát tặng em một bài được không.

Đêm đó tôi hát cho người tử tù. Hát tiễn một người ngày mai về thế giới bên kia. Tôi mong tiếng hát của mình sẽ làm cho người đó được thanh thản.

Tôi xa Hà Nội năm lên mười tám khi vừa biết yêu. Bao nhiêu mộng đẹp yêu thương thành khói bay theo mây chiều. Hà Nội ơi nào biết ra sao bây giờ. Ai đứng trông ai ven hồ. Khua nước chơi như ngày xưa…Tôi xa Hà Nội năm em mười sáu xuân tròn đắm say. Đôi tay ngọc ngà dương gian tình ái em đong thật đầy…

… Hôm nay Sài Gòn bao nhiêu tà áo khoe màu phố vui. Nhưng riêng một người tâm tư sầu não đi trong bùi ngùi.

– Anh Định, anh Định… tôi gọi với theo người đàn ông đang đạp xe, đèo sau xe hộp đồ làm mộc.

Anh không đi làm nữa, chở tôi về nhà anh. Mẹ già nằm bệnh và người cha bị điếc. Anh ra tù và cũng đang trong thời hạn bốn năm mất quyền công dân như tôi.

 

   Tôi vào Quy Nhơn tính làm bánh mì kiếm chút tiền về cưới vợ nhưng việc không thành, phải ở trong túp lều trên núi đốt than kiếm tiền mua vé vào Sài Gòn tìm họ hàng xem có cách gì không. Hai anh em lên căn gác xép, tôi hát cho anh nghe Lá đổ muôn chiều. Đêm xuống, sợ công an đến kiểm tra giấy tờ, tôi không dám ngủ lại nhà anh. Anh chở tôi về nhà chú tôi, trên đường đi về, trong túi tôi có 20 đồng vì mới bán bộ quần áo và cái chăn mang đi, tôi lặng lẽ nhét vào túi quần anh 10 đồng. Hôm sau tôi về Hà Nội và không gặp lại anh nữa. Mãi lâu sau, từ Mỹ anh gửi về cho tôi bộ sách Thép Đen. Trong tù, thời gian ở toán mộc tôi nằm cạnh anh nhưng đâu biết rõ về anh – chính là Đặng Chí Bình.

 

  Nhiều đêm tôi đi hát, vợ tôi bế con đi theo. Có người bạn mắng cô ấy, trời gió rét mày để con ở nhà chứ đi theo thằng Lộc làm gì, ở nhà nghe nó hát không biết chán à. Vợ tôi rơm rớm nước mắt, không phải em đi nghe nhà em hát, mà em đi theo chẳng may anh bị bắt một lần nữa em còn biết đường đi tiếp tế.

Năm 2002, 200 nghìn đồng là số tiền rất lớn với chúng tôi. Người ở quán cà phê gọi, chú lên hát hai bài của Đoàn Chuẩn cháu gửi chú 200 nghìn. Vợ sắp chết, không biết làm thế nào, tôi lừa vợ, cho vợ uống thuốc ngủ, bảo thằng con trai ở nhà trông mẹ bố đi kiếm tiền. Tôi lên sân khấu hát trong tâm trạng đó. Bốn ngày sau vợ tôi ra đi.

… Một buổi tối, có người khách đến quán Lộc Vàng nghe hát, người đi cùng giới thiệu cho tôi biết anh là một nhạc sĩ, con trai của người nhạc sĩ trong phiên tòa năm xưa.

Tôi nghĩ là anh có biết.

 

  Bị can Nguyễn Văn Lộc ước mơ gì? – Ông chánh án hỏi để tôi bộc lộ tư tưởng.

Tôi ước mơ đất Bắc Việt Nam phát triển đường lối văn hóa nghệ thuật theo đà phát triển thế giới, mỗi quán cà phê có một dàn nhạc sống, nếu không có dàn nhạc sống thì có bộ máy thật hay để người dân ngoài giờ lao động ngồi uống cà phê thưởng thức âm nhạc, trong lúc thưởng thức âm nhạc có đèn màu mờ mờ.

Ông nhạc sĩ cắt lời:

Đèn xanh đèn đỏ là đèn dâm ô trụy lạc. Nhạc xập xình là nhạc giật gân của đế quốc. Bọn này có tư tưởng ước mơ bơ thừa sữa cặn của chế độ Mỹ Ngụy.

49 năm sau, trên sân khấu Nhà hát Lớn, con trai tôi đệm đàn cho tôi hát, những bài hát đó.

Con trai đệm đàn cho bố hát chúc mừng “bạn tù” Vũ Thư Hiên 90 tuổi.

Lộc Vàng, trong buổi sinh nhật bác Vũ Thư Hiên, 18-10/2023.

Phan Thúy Hà

.

(Bài đăng trên FB tác giả, Tiêu đề do Đàn Chim Việt đặt)

 

( danchimviet )

Phan Thắng Toán

Giới yêu nhạc Việt, có lẽ, đều đã nghe bản nhạc “Tình Lỡ” của Thanh Bình (“Thôi rồi còn chi đâu anh ơi/ Có còn lại chăng dư âm thôi/ Trong cơn thương đau men đắng môi…) nhưng e không nhiều người biết đến tác phẩm “Lá Thư Về Làng” do Lúa Mới phát hành hồi 1956:

Từ miền Nam, viết thư về thăm xóm làng
Sắt son gửi trong mấy hàng
Thăm bà con dãi dầu năm tháng
Từ Tiền giang thương qua đèo Cả thương sang
Đêm đêm nhìn vầng trăng sáng

Thương những già hôm sớm lang thang

Em thơ ơi có còn học hành sớm tối
Áo nâu tươi gái làng còn che môi cười
Và đàn bò còn nghe chim hót lưng đồi
Nhớ nhung rồi, thương quá lắm bé thơ ơi…

Đám “bé thơ” mà Thanh Bình “nhớ nhung” (hồi giữa thế kỷ trước) nay đều đã trở thành những công dân lão hạng, nếu mà sống sót. Còn tác giả thì đã qua đời từ lâu, sau một thời gian “hôm sớm lang thang” ngay tại Sài Gòn – một thành phố đã mất tên – nơi mà ông đã tìm đến để lánh nạn khi còn là một thanh niên.

50 NĂM NHẬN THỨC THAY ĐỔI RA SAO ?

 

Vụ Án Nguyễn Lân Thắng 2023

Vụ Án Lộc Vàng - Toán Xồm 1971

Ngày 12/4 vừa qua khi tòa xử kín Nguyễn Lân Thắng bạn tôi, thì tôi biết nhiều người trong xã hội này bên cạnh những người ủng hộ, những người không quan tâm, vẫn có rất nhiều người nghĩ bạn tôi là phản động.

Tôi xin chia sẻ lại với các bạn về vụ án Toán Xồm - Lộc Vàng để các bạn chiêm nghiệm.

Vụ án ” Toán Xồm – Lộc vàng ” những người ” dám hát nhạc vàng” vụ án “văn nghệ đồi truỵ.” do Toán Xồm (Phan Thắng Toán) chủ mưu với đồng phạm là một số nghệ sĩ nghiệp dư khác. Vụ án được đem ra xử vào tháng 1 năm 1971. Đây là một vụ án “đặc biệt nghiêm trọng” về văn nghệ, lần đầu tiên được đưa ra xét xử công khai tại Hà Nội.

Các bị cáo của vụ án bị cáo buộc đã tụ tập “thành một ban nhạc nghiệp dư tụ tập chơi nhạc vàng. Khi đi biểu diễn nhạc kiếm tiền ở những đám cưới, các cuộc liên hoan, chúng tìm cách đánh xen kẽ những bản nhạc vàng để truyền bá và thăm dò thị hiếu của lứa tuổi thanh niên. Chúng phân chia nhau đi tìm mua đĩa hát loại nhạc vàng lọt vào được, đi sưu tầm các bài hát và nhạc vàng cổ, ghi chép các bản nhạc giật, nhạc tâm lý chiến của đài Mỹ và đài Sài-gòn. Chúng dùng các bản nhạc này để luyện cho nhau những giọng hát, tiếng đàn thật là bi quan, sầu thảm, lả lướt, lãng mạn để đi truyền bá lôi, kéo thanh niên…” (trích bài báo “Phan Thắng toán và đồng bọn đã bị xét xử”, báo Hà Nội Mới, ngày 12/1/1971).

Ngôn ngữ cộng sản

- Một năm sau khi cộng sản Việt Nam vâng theo lệnh quan thầy Nga-Tàu cưỡng chiếm miền Nam, cùng với việc họ thống nhất đất nước để dễ dàng dâng trọn cho Tàu Cộng sau này, tiếng Việt cả nước cũng đã bị “thống nhất” với những ngôn từ kỳ lạ khi nói cũng như lúc viết.

Trước hết, chúng ta nghe cách phát âm trên cả nước, nhất là ở những người trẻ, dường như chỉ mang âm hưởng theo 2 giọng: Nghệ Tĩnh (cho dân miền Bắc) và Nha Trang (cho dân miền Nam). Họ không còn giữ được cách phát âm đặc sắc riêng biệt của từng miền. Nhưng may mắn thay, những người có tuổi ở miền Bắc lại gần như lưu giữ được cách phát âm của thời trước năm 1945 và những người miền Nam lớn tuổi còn giữ lại được cách phát âm của thời trước năm 1975.

Chữ, Nghĩa và sự trong sáng của tiếng Việt

- ...Nhiều lúc tôi cảm thấy rất bực mình hoặc rủa thầm trong bụng khi gặp phải những chữ như: Cặp đôi, bức xúc, hồ hởi, phấn khởi, hoành tráng, khẩn trương, ùn tắc, 9 tháng tuổi… và vô số những từ khác, kể không hết. Những từ mà theo tôi là vô nghĩa, tối tăm, dư thừa hoặc cường điệu… đã được không những báo chí, phương tiện truyền thông, truyền hình trong nước mà ngay cả ở hải ngoại sử dụng bừa bãi, vô ý thức. Không kể đến những trường hợp nhằm mục tiêu chính trị, sử dụng chữ nghĩa cho những ý định đen tối, xin liệt kê ra đây một số từ thường gặp sau trong báo chí, truyền thanh, truyền hình… dưới chế độ CSVN sau năm 1975, theo tôi là dư thừa hoặc tối nghĩa...

Đốt tranh – trò mới của CSVN

Poster quảng cáo triển lãm tranh Bùi Quang Viễn. (Hình: Hiếu Chân cung cấp)

Người dân và giới nghệ sĩ trong nước mấy hôm nay bàng hoàng và phẫn nộ khi Ủy Ban Nhân Dân Thành Phố ở Sài Gòn (UBND) ra quyết định phạt 25 triệu đồng và “tiêu hủy” tác phẩm của một họa sĩ chỉ vì đương sự tổ chức triển lãm tranh mà không xin phép.

Truyền thông trong nước đưa tin ngày 9 Tháng Tám, ông Dương Anh Đức, phó chủ tịch UBND, ký quyết định số 2696/QĐ-XPHC về xử phạt vi phạm hành chính với đối với họa sĩ Bùi Quang Viễn, vì ông “Đã thực hiện hành vi vi phạm hành chính, tổ chức triển lãm tại Việt Nam mà không có giấy phép theo quy định. Cụ thể, tại thời điểm kiểm tra ông Bùi Quang Viễn triển lãm 29 bức tranh tại phòng tranh Alpha Art Station địa chỉ số 271/5 Nguyễn Trọng Tuyển, phường 10, quận Phú Nhuận, mà không có giấy phép theo quy định.”

Quyết định xử phạt ghi rõ: “Ông Bùi Quang Viễn bị xử phạt hành chính với số tiền là 25 triệu đồng theo quy định tại Khoản 4 Điều 19 Nghị Định số 38/2021/NĐ-CP. Ngoài ra, ông Bùi Quang Viễn bị yêu cầu tiêu hủy 29 bức tranh đã triển lãm theo quy định tại Điểm c Khoản 8 Điều 19 Nghị Định số 38/2021/NĐ-CP.” 

                                                              ***

Họa sĩ Bùi Quang Viễn là người không xa lạ với bộ máy kiểm duyệt văn hóa ở Sài Gòn. Ông làm thơ với bút danh Bùi Chát, là một trong vài thành viên chính của nhóm các nhà thơ trẻ có tên Mở Miệng, là người sáng lập và chủ trì nhà xuất bản Giấy Vụn – một cơ sở xuất bản “chui,” không có giấy phép hoạt động của nhà cầm quyền. Các tác phẩm “ngoài luồng” mà Giấy Vụn xuất bản cũng không có giấy phép kiểm duyệt như sản phẩm của các nhà xuất bản quốc doanh.

TRẦN VÀNG SAO – MỘT NHÀ THƠ BỊ CẦM TÙ TRONG SỰ THẬT

Lúc 14 h 30’ chiều 9-5-2018, nhà thơ Trần Vàng Sao ( Nguyễn Đính sinh năm Tân Tỵ 1941) tác giả bài thơ nổi tiếng : “Tau chửi” và “Bài thơ của một người yêu nước mình” đã vĩnh biệt chúng ta, hưởng thọ 77 tuổi.

Thỉnh thoảng ra Huế, tôi lại ghé ngôi nhà ở Vĩ Dạ thăm Trần Vàng Sao. Anh có gương mặt cổ quái, già nua như người của thế kỷ thứ 17, 18 còn sót lại. Thông qua cuốn sách anh viết : “Tôi bị bắt” (nhớ lại những năm tháng tôi bị bắt rồi thả ra sống như tù) của Trần Vàng Sao in trên mạng, tôi tìm thấy ngôi nhà tù vĩ đại trùm lên cả thế hệ chúng tôi. Đó là những tù nhân được thả rông đã bị cầm tù tư tưởng, thậm chí tâm hồn bị nhốt trong tù mà lại cảm thấy tự do.

Người Cộng Sản Việt Nam tàn phá tiếng Việt

Báo Tuổi Trẻ đưa tin ngày 3 tháng Giêng năm 2019, Bộ Giáo dục - Đào tạo tổ chức đối thoại - về sách giáo khoa dạy theo "công nghệ giáo dục" - với ông Hồ Ngọc Đại, ông Nguyễn Kế Hào và các cộng sự của hai ông. Bài báo cho biết [1] "cuộc đối thoại có những lúc rơi vào cãi cọ, nặng lời, xúc phạm nhau" giữa "nhà nước" và "đối phương". 

Cho đến mãi sau này, người ta biết thêm, sách "công nghệ giáo dục" do ông Hồ Ngọc Đại "cầm đầu" đã được đưa vào sử dụng từ 40 năm trước và có chỉnh sửa nhiều lần, trước khi dẫn đến bộ sách mới nhất bị dư luận khen chê nhiều chiều, trong đó phần "chê" chiếm số đông. 

Hồ Chí Minh, thằng mất đạo đức, thằng mất dạy!

Nguyễn Hữu Loan: Hồ Chí Minh, thằng mất đạo đức, thằng mất dạy!

Trong một buổi phỏng vấn nhà thơ nổi tiếng với bài “Màu Tím Hoa Sim” Nguyễn Hữu Loan đã đề cập tới tội ác tày trời của Hồ Chí Minh,  kẻ đã phát động chiến thuật Cải Cách Ruộng Đất theo lệnh của quốc tế cộng sản, đã giết hằng ngàn người dân vô tội ở miền Bắc.

Phá hủy giáo dục để trục lợi, bản chất nền giáo dục cộng sản

-

Năm 2014, Sở GD và ĐT TP. HCM lập dự án 123 trang bị SGK bằng máy tính bảng cho học sinh tiểu học. Dự án này có dự toán 4.000 tỷ đồng được giao cho công ty cổ phần Tiến Bộ Quốc Tế AIC nhận thầu cung cấp. Mỗi máy tính bảng sẽ được bán cho học sinh với giá từ 3 đến 5 triệu đồng. Mọi người nhìn về ngoài dự án rất là hữu ích. Bởi vì toàn bộ sách giao khoa được tích hợp vào trong máy tinh bảng rất gọn, rất tiện ích.

Đêm nhạc thành đêm khủng bố: tận cùng của sự khốn nạn

Ca sĩ Nguyễn Tín trước và sau khi bị đánh đập (khoanh vùng đỏ); nhóm công an phường 7 - quận 7 (khoanh vùng xanh). Ảnh: Facebook

Đêm 15.08, buổi nhạc của chàng ca sĩ Nguyễn Tín được công an phường 7, Quận 3 (Tp. HCM) tiếp đón một cách ‘nhiệt thành’.

Nhiều người bịt khẩu trang, tay lăm lăm máy quay phim và điện thoại, một nhóm công an có sắc phục tự xưng là bên văn hoá, kinh tế tìm đến. Tất cả tìm cách khép vòng vây, ngăn chặn những ai tham gia buổi nhạc hôm đó và đòi tịch thu điện thoại những ai quay họ.

‘Trước sau như… một!’

Ca sĩ “Lộc Vàng” trở lại sân khấu Nhạc Vàng Hà Nội sau 10 năm tù vì hát Nhạc Vàng. (Hình: Trần Đình Sơn)

   Sau những vụ trấn áp quyền yêu nước, cướp đất của dân chúng, chuyện đánh thuế trâu bò ăn cỏ ngoài đồng, đánh thuế vịt thả rong ngoài ruộng theo phương cách “nhổ lông vịt” của đảng CSVN, một tổ chức chính trị đã lên án Việt Nam với các điểm như sau.

(Xin mở ngoặc, chữ “chúng” ở đoạn dưới đây là để chỉ đảng Cộng Sản và chính phủ Việt Nam).

   “Về chính trị, chúng tuyệt đối không cho nhân dân ta một chút tự do dân chủ nào. 

Chúng ràng buộc dư luận, thi hành chính sách ngu dân. Chúng dùng thuốc phiện, rượu cồn để làm cho nòi giống ta suy nhược. Chúng bóc lột dân ta đến xương tủy, khiến cho dân ta nghèo nàn, thiếu thốn, nước ta xơ xác, tiêu điều. Chúng cướp không ruộng đất, hầm mỏ, nguyên liệu. Chúng đặt ra hàng trăm thứ thuế vô lý, làm cho dân ta, nhất là dân cày và dân buôn trở nên bần cùng. Chúng không cho các nhà tư sản ta ngóc đầu lên. Chúng bóc lột công nhân ta một cách vô cùng tàn nhẫn.”

Nhưng không! Đây là mấy đoạn trong tuyên ngôn Hồ Chí Minh đọc tại quảng trường Ba Đình ngày 2 Tháng Chín, 1945 lên án thực dân Pháp. Chế độ thực dân và chế độ Cộng Sản nào đã ai hơn ai?

Vài suy nghĩ về dòng nhạc bolero và những người phải đi tù vì "yêu âm nhạc"

 Nhân việc Đài Truyền hình Việt Nam, kênh VTV3 vào mỗi tối thứ 5 hàng tuần đang phát chương trình “Thần tượng Bolero 2018” đang đi vào những vòng cuối, để tìm ra những viên ngọc quý, những gương mặt xuất sắc cho dòng nhạc này, sẽ được tôn vinh là "Thần tượng", người viết bài này bỗng liên tưởng đến những thân phận cay đắng trước đây, cũng chỉ vì yêu mến dòng nhạc này mà đã bị chế độ chôn vùi tuổi thanh xuân của họ trong chốn lao tù.Thật trớ trêu. Cái “tội” mà họ bị mang vào người, là vì yêu âm nhạc.

Cái chết của một ngôn ngữ : Tiếng Việt Sài Gòn cũ

Vấn đề ngôn ngữ là vấn đề của muôn thuở, không riêng gì của người Việt. Trong bài viết này, tôi muốn bàn về một thực trạng của tiếng Việt mà đã đến lúc, chúng ta không thể không suy nghĩ về nó một cách nghiêm túc. 
Đó là nguy cơ diệt vong của một thứ tiếng Việt mà người miền Nam Việt Nam dùng trước năm 1975 hay còn được gọi là tiếng Việt Sài Gòn cũ. 
 Thứ tiếng Việt đó đang mất dần trong đời sống hàng ngày của người dân trong nước và chẳng chóng thì chầy, nó sẽ biến thành cổ ngữ, hoặc chỉ còn tìm thấy trong tự điển, không còn ai biết và nhắc tới nữa. Điều tôi đang lo lắng là nó đang chết dần ngay chính trong nước chứ không phải ở ngoài nước. Người Việt hải ngoại mang nó theo hành trình di tản của mình và sử dụng nó như một thứ ngôn ngữ lưu vong. Nếu người Việt hải ngoại không dùng, hay nền văn học hải ngoại không còn tồn tại, nó cũng âm thầm chết theo. 

Bỏ tù tiếng hát Bolero

 (Hồi ức Lộc Vàng, Kim Dung – Kỳ Duyên chắp bút) - Từ khi bị internet và mạng xã hội cuốn theo, tôi đâm lười đọc sách, nhất là những cuốn vài trăm trang trở lên. Nhưng cuốn “Cung đàn số phận” - ghi chép hồi ức đẫm nước mắt anh Nguyễn Văn Lộc, tức Lộc Vàng ở Hà Nội, người bị án 10 năm tù hồi cuối thập niên 1960, xấp xỉ 200 trang, đã cuốn hút tôi một mạch bởi lối kể chuyện dung dị, tài hoa của Kim Dung – Kỳ Duyên, người chắp bút.

TRÍNH TÃ (PHẠM THỊ HOÀI)

“…Sai chính tả cũng như vi phạm luật giao thông, không ai có thể bảo mình không bao giờ mắc. Có những vi phạm khó tránh. Có những vi phạm khó thương. Và những vi phạm gây tai nạn…”

Thời còn làm báo nhiều năm trước, tôi đã từ chối một bài viết mà không đọc, vì tác giả bài đó kết thúc mấy dòng thư gửi đến tòa soạn bằng lời chào trân thành. Chính tả nhìn chung là phép cư xử với ngôn ngữ, không hơn không kém, và dĩ nhiên có thể thay đổi như mọi tập quán.